Hiện trên thị trường có 5 loại đèn là compact, đèn Led, đèn halogen, đèn huỳnh quang và đèn sợi đốt. Ưu, nhược điểm của từng loại bóng như thế nào? Nên dùng loại bóng đèn nào? Mời các bạn cùng Đèn thị lực Phương Đông phân tích thông qua bài viết dưới đây!
Phân loại bóng đèn
Theo nguyên lí hoạt động, chúng ta có thể phân chia các loại đèn chiếu sáng thành ba nhóm lớn:
Đèn nóng sáng là loại đèn được phát sáng khi đốt nóng: điện năng chuyển thành nhiệt năng rồi lại chuyển tiếp thành quang năng. Trong đèn sợi đốt có hai loại là đèn sợi đốt thông thường và đèn sợi đốt có bổ sung khí halogen
Đèn phóng điện là loại đèn sử dụng phương pháp phóng điện hồ quang để chiếu sáng. Các loại đèn phóng điện trong chất khí gồm các nhóm: đèn huỳnh quanh, đèn cao áp thủy ngân, đèn natri và đèn halogen kim loại.
Đèn LED ( lighting emitting diode): đi ốt phát quang khi có dòng điện 1 chiều chạy qua, chuyển từ điện năng sang quang năng.
Dưới đây là ưu, nhược điểm của các loại đèn:
1.Đèn sợi đốt
Bóng đèn sợi đốt có công suất từ 25-40-60 cho đến 200-300W, tuổi thọ trung bình 1,000 giờ. Hiệu quả ánh sáng từ 10-20 Lume/W. Ưu điểm cơ bản của đèn sợi đốt là có chỉ số hiện màu rất cao (gần bằng 100) cho phép sử dụng trong chiếu sáng chất lượng cao.
Điện năng chuyển hóa thành 95% là nhiệt năng, chỉ 5% chiếu sáng do đó không tiết kiệm điện nhưng mức giá khá rẻ. Bóng đèn duy trì liên tục, ánh sáng tự nhiên, không bị ngắt như các loại bóng huỳnh quang do đó bảo vệ mắt khi sử dụng lâu dài.
Nhược điểm của đèn sợi đốt là hiệu suất sử dụng của các loại bóng đèn nung sáng chỉ đạt công suất phát sáng rất thấp, đa phần lượng điện tiêu hao cho phát nhiệt và tuổi thọ không cao, không thích hợp di chuyển các vị trí vì dễ làm đứt dây tóc
2. Đèn sợi Halogen
Đèn sợi đốt bổ sung khí Halogen làm tăng hiệu quả phát sáng từ 20-30 Lume/W và tăng tuổi thọ trung bình lên đến 2,000 giờ. Các đèn sợi đốt Halogen công suất từ 40-300W dùng cho chiếu sáng chất lượng màu cao, tuy nhiên hiệu quả năng lượng vẫn còn rất thấp.
So với bóng đèn sợi đốt thông thường, bóng đèn này sáng hơn khoảng 10 % trở lên, ánh sáng đỡ vàng hơn nhưng lại toả nhiều nhiệt, nóng hơn và không tiết kiệm điện. Tuy nhiên, ưu điểm của nó là ánh sáng liên tục không gây nhấp nháy và màu sắc của đồ vật được chiếu sáng trông thật màu nhất.
3. Đèn LED ( Lighting Emitting Diode)
Nguyên lý hoạt động của đèn LED là chuyển một bước từ điện năng thành quang năng trong khoảng nhìn thấy được. Điốt phát quang khi có dòng điện 1 chiều chạy qua.
Có thể giải thích cụ thể nguyên lý hoạt động của đèn LED như sau: điôt đèn LED bao gồm khối bán dẫn loại P ghép với khối bán dẫn loại N. Khi có dòng điện chạy qua, khối bán dẫn loại P chứa nhiều lỗ trống tự do mang điện tích dương nên khi ghép với khối bán dẫn N (chứa các điện tử tự do) thì các lỗ trống này có xu hướng chuyển động khuếch tán sang khối N, cùng lúc đó khối P lại nhân thêm các điện tử từ khối N chuyển sang.
Ở biên giới hai mặt bên tiếp xúc, các điện tử bị lỗ trống thu hút và khi chúng tiến lại gần nhau chúng có xu hướng kết hợp với nhau tạo thành các nguyên tử trung hòa. Khi một điện tử gặp một lỗ, nó rơi xuống mức năng lượng thấp hơn và nhả năng lượng ra dưới dạng quang tử chính là ánh sáng.
Bóng đèn Led có thông số là 90-112 lumen/watt. Đèn huỳnh quang compact là 40-70 lumens / watt, và bóng đèn sợi đốt truyền thống chỉ là 10-17 lumens/watt.
Vì vậy, từ một quan điểm hoàn toàn khoa học, đèn LED tiết kiệm năng lượng nhất. Tuy nhiên, nếu chưa tính đến giá cả thì các nghiên cứu cho thấy rằng bóng đèn LED có hiệu suất quả nhất.
Đèn led kết hợp được yếu tố chất lượng của đèn sợi đốt và tính tiết kiệm điện năng của đèn huỳnh quang, cộng thêm công nghệ chống chói lóa, tăng tuổi thọ của đèn và thân thiện với môi trường, không có các tác nhân gây hại cho người dùng.
4. Đèn huỳnh quang (đèn tuýp)
Khi hoạt động, giữa hai điện cực phóng điện làm phát ra tia tử ngoại (tia cực tím). Tia tử ngoại tác dụng vào lớp bột huỳnh quang làm đèn phát sáng. Ngoài ra, để giúp cho hiện tượng phóng điện xảy ra, người ta phải lắp thêm chấn lưu và tắc te.
Do ít tỏa nhiệt ra môi trường nên đèn huỳnh quang sẽ cho hiệu suất phát sáng cao hơn nhiều so với đèn sợi đốt mà lại có tuổi thọ cao hơn. Bình thường , dùng đèn huỳnh quang tiết kiệm hơn đèn sợi đốt 8 đến 10 lần.
5. Đèn Compact
Là đèn huỳnh quang đặt vào đui đèn thông dụng có tích hợp chấn lưu điện tử. Vì thế nên ngoài ưu điểm về hiệu quả chiếu sáng như đèn tuýt, đèn compact còn rất thuận tiện khi lắp đặt và thay thế. Đèn compact có công suất từ 5W -50W.
Hiệu suất đèn huỳnh quanh khá nhạy với nhiệt độ môi trường. Đèn sợi đốt, đèn huỳnh quang, đèn compact đều có đặc điểm là công suất vừa và nhỏ, chỉ thích hợp chiếu sáng trong không gian nhỏ.
Tuy nhiên, trong những năm gần đây, bóng đèn compact dùng phổ biến nhất và lý tưởng nhất là áp dụng cho ánh sáng cho nhà bếp, phòng tắm – là nơi yêu cầu ánh sáng đa dạng và nhiều ánh sáng nhất.
Một trong những nhược điểm chính của đèn là chúng chứa thủy ngân và do đó làm cho vấn đề an toàn, xử lý gặp khó khăn.
Đèn compact hoạt động theo nguyên tắc phóng điện từ hai cực với tần số nhất định nên có độ “rung” và nhấp nháy mà mắt thường khó nhận biết, điều này gây tác hại cho thị lực của trẻ nhỏ, người làm việc liên tục, thường xuyên dưới ánh đèn.
Kết luận:
Bóng đèn LED tiêu thụ năng lượng ít nhất và có tuổi thọ dài nhất. Loại bóng đèn này hiệu quả năng lượng và thân thiện môi trường, vì nó không chứa thủy ngân hoặc chì như Compact.. Nhược điểm lớn với đèn LED là giá cả.
Bóng đèn sợi đốt và đèn Halogen thì có thêm chức năng tỏa nhiệt, hữu dụng trong mùa đông, có thể dùng để sưởi ấm và mức giá khá thấp tuy nhiên lại có hiệu năng chiếu sáng thấp hơn hai loại đèn Led và Compact, không tiết kiệm điện khi dùng cho nhu cầu chiếu sáng và có độ bền thấp hơn.
